7 maart 2024

Ze staart uit het raam; het is donker, regendruppels tekenen zich af tegen het maanlicht. Een voortdurend spel van bewegende figuren speelt zich af op het raam.

De kamer ruikt naar een mengeling van parfum en de haarlak die ze uit de kast van haar moeder heeft gestolen. Een sporttas die al te lang in de hoek staat; haar moeder zal er binnenkort weer over gaan klagen.

Mary zit op haar bed, gehuld in een wollen trui die ooit van haar vader was, te groot maar vertrouwd. Ze friemelt aan de zoom van haar korte boxershort. Haar knieën zijn opgetrokken, alsof het haar beschermt.

De stof van de trui draagt de vage geur van haar vader, zijn aftershave, een geur die haar terugbrengt naar de tijd dat ze zonder nadenken tegen hem aan leunde. Toen ze elkaar nog begrepen. Ze trekt de trui dichter om zich heen, alsof ze hem nog even wil vasthouden. Zonder het toe te geven.

Haar laptop ligt op haar schoot. Ze is ingelogd op een site die jaren oud lijkt. Een saaie achtergrond met alleen tekst. Voordat ze er toegang toe kon krijgen, moest ze eerst een script downloaden en installeren. Na vier mislukte pogingen werkte de app bij de vijfde poging. Haar vingers trilden; elke aanraking van haar toetsenbord voelt als een zachte elektrische puls. Ze was eindelijk op de site die ze zocht. Een beveiligd forum. Wie de juiste adressen kent, kan de ingang vinden.
Forumonderwerpen scrollen voorbij. Ze herkent er geen enkele. Het is niet wat ze zoekt. Ze klikt op een aantal subfora totdat ze ziet wat ze zoekt. Eén regel: “GRACE – invites only.”

Bad_Beth heeft gepost: Je hoeft het maar één keer te doen. Daarna weet het systeem wie je bent.

Sarah89: “Voor mij is het een installatie. Een zelfportret zonder penseel. Het algoritme is de spiegel.”

Mary voelt haar hart langzaam maar krachtig in haar borstkas kloppen. Ze heeft het doosje al dagen in haar bezit. Ze wil dat het vanavond gebeurt. Alleen deze eerste stap. De installatiethread bevat één bericht.

[download_link]
“GRACE v0.9 | neural inject | invite-release”
[download injectscript]
[User & Ethical Licensing Agreement]

Ze staart even naar de link.
Dan klikt ze erop.

Het bestand wordt gedownload en opent automatisch wanneer het klaar is. De interface lijkt op een programma uit een film. Een lawine van tekst die ze niet begrijpt, rolt eindeloos over haar scherm. Eindelijk verschijnen er twee eenvoudige woorden: “installatie voltooid”, en de applicatie opent. De software is lelijk, net als het forum, met weinig visuele versieringen. Ze vult een paar vragen in: naam, leeftijd, geslacht, de standaardinformatie die iedereen achteloos achterlaat als digitale voetafdruk. Ze klikt op installeren.

“Injectielink wacht op synchronisatie. Plaats het neuro-implantaat achter uw rechteroor om te synchroniseren met GRACE.”

Ze beweegt haar cursor over het scherm. Aarzelend, haar hand trilt, terugtrekkend. De pijl beweegt langzaam naar annuleren en dan weer terug naar installeren. Ze legt de laptop weg en loopt naar haar bureau.

Ze haalt het kleine doosje uit haar la. Zwart, geen letters, geen logo. Ze voelt het. Het is niet koud, maar toch loopt er een rilling over haar rug. Een klasgenoot had het haar in de gang gegeven vlak voor Engelse les. Geen woorden. Alleen een blik. Moet ze Angel eerst bellen? Heeft zij het al gedaan? En Theresa? “Nee, niet stoppen, kom op!” mompelt ze in zichzelf.

Ze opent het doosje.

In het midden ligt een klein zilveren voorwerp, zo klein als een oorbel, zilverkleurig. Ze haalt het uit de doos en brengt het langzaam naar haar oor. Ze hoort gerommel in de gang en legt het ding snel terug in de doos. Niets... waarschijnlijk haar broertje Jules.

Ze haalt de knop er weer uit en vloekt zachtjes in zichzelf. “Kom op, trut, wees niet zo'n watje! Wat kan er nou gebeuren?”

Iedereen op dit forum doet het al. Binnenkort ben ik de enige zonder GRACE, een buitenstaander. En als het niet goed is. Zet ik het gewoon weer uit.

Ze leest de instructies op het scherm. Ze voelt met haar vingers de holte achter haar oor.

Drukt.

Een kort electrisch gezoem.

Een flits – pijn, een doordringende hitte, alsof iets haar huid van binnenuit wegvaagt. Dan een warm gevoel, een kort moment van geluk.

Verder niets.

Ze wrijft over het kuiltje achter haar oor. Warm. Geen bloed. De indringer is verdwenen. Het ding zit in haar hoofd.

Haar zicht flikkert.

Dan – licht.

Geen helderheid van buitenaf, maar een tweede laag die over de wereld glijdt. Als een filter, dun en onvermijdelijk. Alsof de werkelijkheid nu door de ogen van iemand anders wordt gezien.



Een stip knippert in het midden van haar gezichtsveld.

Confirm installation with thought

Ze staart naar de woorden.

Er staat verder niets in het vakje. Haar laptop geeft alleen weer: synchronisatie voltooid. Ze drukt op de knop om te sluiten, in de hoop dat er nog iets volgt. Hoewel het moeilijk navigeren is, het lijkt alsof twee werelden over elkaar heen glijden.

Bevestig met gedachten. Ze probeert het stil te lezen. Probeert erover na te denken.

“Bevestig”, fluistert ze.

Niets.

Haar adem stokt. Ze denkt de woorden opnieuw, maar zonder ze hardop uit te spreken, alleen in haar hoofd — alsof ze ze tegen zichzelf zegt.

Even denkt ze dat ze iets voelt. Een lichte tinteling, nauwelijks meer dan een indruk.

De stip verdwijnt.



Het contract opent zich opnieuw voor haar – nu direct in haar gezichtsveld. De tekst is grijs, koud, zonder opmaak.

De woorden staan stil in haar gezichtsveld.

“Wat is dit nou...?” hoort ze zichzelf fluisteren.

Duizelig van gedachten die als een wervelwind door haar hoofd raasden; haar ogen vielen op haar trillende handen, die nauwelijks stil konden blijven.

Ze hijgt bijna, haar stem breekt.

“Wat is dit in godsnaam...!?” luider, haar stem trillend van paniek.

Het voelt alsof ze iets heel verkeerds heeft gedaan, haar hart bonkt alsof het haar borst zal springen, langzaam voelt ze de warmte vanuit haar nek over haar hele lichaam trekken.

Nee, nee, nee, wat is dit? Stop!

Haar handen blijven op haar schoot, maar van binnen is alles in beweging.

Ga weg.

Ga terug.

Maak ongedaan.

Deactivering is niet mogelijk.

Verwijdering is technisch niet mogelijk.

De zinnen branden achter haar ogen, scherp als gekrast glas.

Ze klemt haar kaken op elkaar.

Annuleren.

Stop.

Ga terug.

Accepteer niet.

Ze denkt het opnieuw, luider, sneller, in een poging het te beheersen zoals ze eerder deed.

Annuleren. Annuleren. Annuleren.

Niets.

Ze probeert het opnieuw, dit keer hardop: “Stop. Ga terug.” Geen reactie. De tekst scrollt onverschillig verder. Ze krabt aan de plek achter haar oor, waar het nog steeds warm brandt.

De huid voelt aan als een klein wondje, niet als iets dat niet kan worden verwijderd.

Het is er. Dat weet ze.

Ze ademt te snel. Haar hart bonkt in haar slapen.

Ze denkt het opnieuw. Schreeuwt het van binnen.

Uitschakelen is niet mogelijk.

Verwijderen is technisch niet mogelijk.

De woorden geven niet toe.

Met haar knieën gebogen laat ze haar hoofd zakken, diep in haar trui. De geur van haar vader kalmeert haar hart enigszins, haar handen stoppen langzaam met trillen. Ze blijft even zo zitten, doodstil ademend, starend in de duisternis van de stof.

Als ze haar ogen weer opent, branden de letters nog steeds in haar gezichtsveld.

Er is geen weg terug.

Er is geen weg terug!

Ze denkt, met voelbare weerstand:

Nog steeds wil ze niet bewegen, een beweging voelt als een bevestiging van haar nieuwe situatie. Langzaam voelt haar ademhaling lichter. Dan beseft ze. Alles is stil. Alles is geladen.

Even later glijdt er een vaag raster over de contouren van haar bureau, haar knieën, de muur. Kleurcodering. Diepte-inschatting. Alles ziet er hetzelfde uit, maar toch anders.

Dan hoort ze voetstappen in de gang. Ze kijkt op. Haar moeder steekt haar hoofd om de deur. “Het eten is klaar, Mare.”

Mary knikt. “Ik kom eraan.”

Haar moeder is al weg. Alsof GRACE het niet kan bijhouden verschijnt een kader in haar gezichtsveld, wazig grijs.

Het kader te laat, als geluid dat niet synchroon loopt met het beeld in een film. Natuurlijk herkent GRACE haar moeder niet. Zij is niet verbonden met GRACE.

Maar Mary merkt alleen hoe traag het werkt.

Ze voelt het bijna fysiek: het gewicht van het implantaat, de definitieve aard ervan. Ze heeft iets onomkeerbaars in haar hoofd geplaatst en wat ze ervoor terugkrijgt is een soort haperend besturingssysteem dat nog niet weet hoe mensen werken.

Het grijze kader blijft even hangen. Leeg. Zinloos. Dan verdwijnt het weer, net zo langzaam als het verscheen.

Mary blijft zitten.

Ze kijkt naar haar handen. Naar haar naam – Mary V. – en de score: 500, in de rechterbovenhoek van haar gezichtsveld. Het getal verandert niet.

Geen feedback.

Geen uitleg.

Alleen maar bestaan.

Het is begonnen.

GRACE observeert.

Na het avondeten zit Mary op haar kamer. Het eten heeft haar goed gedaan. Haar vader, moeder en broertje hebben niets gezien, niets gemerkt. Alleen zij zag de wereld in een nieuw kader. Het gevoel van angst was langzaam aan het veranderen in een vorm van trots. Ze was een early adaptor, ze deed ertoe.

Ze besloot haar beste vriendinnen te bellen via facetime.

“Ik heb het gedaan,” zegt Mary.

Er valt een stilte.

Dan zegt Theresa scherp: “Wat heb je gedaan?” Angel giechelt. “Met wie?” Theresa: “Come on Angel! Serieus Mare. Wat heb je precies gedaan?”

Mary zucht.

“Dat niet, idioten. GRACE. Ik heb het geïnstalleerd.”

“Oh,” zegt Theresa, duidelijk teleurgesteld. “Saai.”

Mary grinnikt.

“Nou, ik weet het niet. Tijdens het eten zag ik mijn ouders en Jules – grote grijze kaders. Alsof ze niet belangrijk waren. Wat ik natuurlijk al wist, zei ze lachend. Maar serieus, alsof ze er niet echt waren.”

Ze pauzeert even.

"Eerlijk gezegd? Het was een beetje eng.

Er valt een korte stilte aan de andere kant. “Maar ook een beetje cool.”

“Oké,” zegt Theresa. “Ik ga het nu doen.”

Angel zegt: “Ik ook. Zullen we elkaar straks even terugbellen?”

Ze hangen op.

Tien minuten later zijn ze weer aan het videobellen.

Mary ziet de verwarde blik in de ogen van Theresa. Een spiegel voor wat Mary zelf voelde toen ze het had geinstalleerd.

“Is dit het? Die interface lijkt wel uit 1998 te komen.”

Mary lacht.

“Ja, hè? Ik dacht precies hetzelfde, waar zijn alle kleuren gebleven?”

Theresa: “Misschien ziet het er in het begin gewoon zo uit?”

Mary: “Waarschijnlijk. Het is waarschijnlijk nog in bèta.”

Angel knikt, afwezig. “Ja. Echt lelijk.”

Dan valt ze stil.

Theresa kijkt op. “Huh? Heb je het gedaan?”

Mary leunt iets naar voren. “Je zei dat je het zou doen.”

Angel kijkt schuldig.

“... Niet helemaal.”

Theresa: “Waarom heb je het dan niet gedaan?”

Angel haalt haar schouders op, met een glimlach die iets te snel komt.

"Het voelde ineens alsof ik een pact met de duivel sloot. En sorry, dames, maar ik heb nog geen outfit voor mijn damnation day.“

Mary staart haar even aan.

”Maar... wat bedoel je? Je zei dat het je aan iets deed denken?“

Angel haalt weer haar schouders op en glimlacht.

”Lang verhaal. Raar gedoe. Je weet wel.“

Ze grijnst.

Theresa rolt met haar ogen.

”Je bedoelt: je bent gewoon bang."