Zij. Theresa. En uiteindelijk ook Angel.Voor wie de spiegel geen keuze meer is. Mary werd wakker in stilte, maar niet in rust. Het blauw van de ochtend schemerde langs de gordijnen, scherp en vaag tegelijk. Ze lag op haar zij, het dekbed half van haar af gegleden, haar lichaam loom van een nacht.
Haar ogen openden zich en GRACE was er al. Geen opstart, geen welkom. Alleen het onmiddellijke besef dat GRACE helemaal geen sleepmodus had. Een systeem dat altijd wakker is.
Het getal zweefde rechtsboven in haar zicht, helder en scherp als een geëtst symbool. Ze bewoog haar hoofd. Het cijfer bewoog mee. Niet als iets dat vastzat aan de wereld, maar als iets dat haar blik volgde, precies in de marge van haar focus bleef hangen — alsof GRACE zich genesteld had in de rand van haar bewustzijn. Ze bleef even liggen, haar ogen langzaam scannend langs de kamer.
Dagenlang veranderde er niets. GRACE leek haar niet op te merken of gaf niets om haar. Alleen continu die zelfde informatie, haar voornaam met die koude V. en een getal.
De eerste dagen liep na de installatie liep het niet vloeiend. Als ze haar hoofd te snel draaide, bleef het cijfer een fractie achter, alsof het systeem haar blik probeerde bij te houden maar telkens net te laat was.
Een lichte vertraging. Niet genoeg om verontrustend te zijn. Wel genoeg om te voelen. Ze had verwacht dat het anders zou zijn. Dat GRACE haar zou herkennen, haar gegevens zou tonen. Iets zoals een sociaal netwerk, met posts, hartjes, likes, whatever. Op zijn minst een teken dat ze bestond.
Maar het getal bleef statisch. En wat betekende die 500 verdomme eigenlijk? Hoe werd het opgebouwd? Zat er überhaupt iets achter? Waarom was er geen uitleg? Vragen die maar in haar hoofd bleven malen. Ook Theresa en Angel zagen enkel het getal 500. Ze hadden het er over gehad. Op het forum vonden ze niets. Een paar vragenposts leken zelfs door moderators verwijderd. Ze had van alles geprobeerd om het systeem te triggeren. Afwijkend gedrag. Stilte. Vragen hardop denken. Maar tot nu toe: niets. Geen reactie. Geen feedback.
Langzaam begon het gevoel haar te bekruipen. Ik doe er niet toe voor GRACE. En wat kon het systeem eigenlijk zien? Wie keek er mee? Als ik onder de douche sta… Of als ik met die ene jongen praat. Of als ik dingen met hem zou doen.
Gisteren in de tram had ze express te lang gekeken naar een oude man die moeite had met uitstappen. Ze had zich schuldig gevoeld, maar was bewust niet gaan helpen.
Niets. GRACE keek, maar zag haar niet. Bij iedere handeling die ze deed voelde ze dat ze gespannen was. Als ze in de stad liep, keek ze schichtig om zich heen, gecontroleerd. Haar leven voelde als leegt die zich langzaam uitbreidde, zacht maar onverbiddelijk. Ze had zich open gesteld, GRACE keek niet.
Gelukkig leek de interface soepeler te worden. Niet omdat GRACE zich aanpaste, maar omdat zíj dat deed. Ze had dit de eerste dagen al gemerkt, door haar hoofd langzamer te bewegen, gleed haar blik vloeiender. Wat ze nog niet helemaal besloten had voor zichzelf was of ze het systeem begon te begrijpen. Of dat ze ophield met tegenwerken.
Ondanks haar twijfel voelde GRACE niet opdringerig. Eerder elegant. Bijna… vanzelfsprekend.
De interface kreeg een continu kleine updates in de eerste dagen. Bewegingen werden vloeiender. Haar zicht leek nu echt een extra laag te hebben een laag die precies wist waar het thuishoorde, zonder vertraging.
Maar los van een vloeiende interface bleef het bij die kille tekst in beeld. Geen informatie, geen uitbreidingen. Altijd daar. Alsof het zich had ingebrand op haar netvlies als het spookbeeld van een oude CRT‑monitor. Ze wist diep van binnen al dat het nooit meer zou verdwijnen.
Maar langzaam voelde ze ook iets veranderen de laatste dagen. De eerste dagen had ze het idee gehad hoe het zou voelen om een tatoeage te nemen waar je direct spijt van hebt. Maar nu voelde ze een tinteling als ze er aan dacht.
Geen schrik. Geen berouw. Eerder een vreemde fascinatie.
Alsof er iets magisch aan was, ze zelf een prototype was geworden van iets dat nog niemand kende.
Zonder aankondiging verscheen na enkele dagen ineens een andere melding in beeld:
De melding stond helder in haar blikveld, kille letters zoals ze inmiddels gewend was, tot haar frustratie zonder verdere uitleg. Geen verdere wijzigingen in haar gezichtsveld toen het bericht verdween.
Haar spieren protesteerden licht toen ze zich uit rekte. Maar in haar hoofd was iets wakker dat scherper leek dan voorheen.
Ze vond het al een aantal dagen niet meer vreemd, in tegenstelling tot Angel die zich op zoveel mogelijk manieren leek te distancieren van Grace.
Angel had zelfs met een passer geprobeerd het implant te verwijderen, het enige gevolg was een ontstoken wond en een enkele reis naar de rector omdat ze het tijdens wiskunde aan het doen was.
Voor Mary was het duidelijk, ze was onderdeel van iets wat vast en zeker de wereld ging veranderen, ze… vond het interessant.
Misschien zelfs: alsof ze iets in haar oogveld zag dat nog niemand begreep, maar waarvan ze zeker wist dat het straks iedereen zou willen een glimp van de toekomst, alleen voor haar. GRACE was geen schreeuw. Geen stempel. Meer een fluistering, een laag die zich zonder dwang over haar zicht had gelegd. En voor nu op dit moment liet ze het toe.
Dit was haar keuze.
Steeds vaker betrapte ze zichzelf erop dat ze zich anders gedroeg zodra iemand keek. Een fractie langer oogcontact. Een zachtere toon bij het groeten. Sinds de nieuwe functie live stond, was haar score aanzienlijk gestegen, maar het leek soms wel een achtbaan. Zonder dat je het wist kon je in een dag 50 punten verliezen of verdienen, geen uitleg, geen reden, je wist niet wie er iets van je vond. Aan de andere kant kon Mary zelf ook iedereen beoordelen en ze merkte dat ze daar grif gebruik van maakte.
Ze paste zich dus maar aan, niet gespeeld, maar net genoeg om het te laten opvallen. Ze wist dat GRACE haar gedrag alleen registreerde als iemand keek. Als iemand het deed — de korte knik, de stille beoordeling. Geen algoritme dat tanden telde of bewegingen analyseerde. Alleen de mensen om haar heen. Deelnemers, net als zij.
Op de campus viel haar iets op.
De eerste dagen waren er alleen lege vlakken. Maar langzaam — bijna ongemerkt — verschenen er scores boven hoofden. Eén, twee. Dan tientallen. Alsof het zich als een olievlek verspreidde, onzichtbaar maar onstuitbaar. Studenten.
Wat ze zagen was niet veranderd. Alleen de manier van kijken. Maar het was GRACE die bepaalde wat het waard was om gezien te worden.
Leraren bleven grijs. Saaie, oude sokken, zonder toegang, zonder profiel. Op één uitzondering na. Haar lerares Engels, jong, 24, viel in de smaak bij de mannelijke studenten. Zij had een score. Iets waar fluisterend over werd gesproken, in gangen en tussen rijen collegebanken.
Mary keek.
Vluchtig, dacht ze. Stiekem. Maar toen ze haar blik weer liet zakken, ving ze iets op. De lerares keek terug. Niet nadrukkelijk. Geen knik, geen glimlach. Alleen een korte, lege blik.
Mary wendde haar ogen af. Een lichte hitte trok langs haar hals. Ze voelde zich betrapt. Alsof ze iets verkeerd had gedaan. Alsof haar kijken — alleen maar kijken — al te veel was.
Misschien was dat wat het meeste veranderde: niet wat je deed, maar wat je hoopte dat iemand zou zien. Niet om aardig gevonden te worden — Mary had haar rust nooit gezocht in goedkeuring — maar om te bestaan binnen het systeem. Om erkend te worden. Vastgelegd.
Ze dacht daar niet hardop over na. Niet zoals vroeger, toen likes zichtbaar waren en je reacties kon tellen. Dit was anders. Dit was stil. Schurend stil. Geen duim. Geen hartje. Alleen het weten dat ergens, iemand, iets kon denken. En dat één gedachte genoeg was.
