Ze zeiden dat ik geselecteerd was. Niet “uitgenodigd”, niet “solliciteren kan vanaf”, maar: *“geclassificeerd als geschikt”.* Ik had niets ingestuurd. Geen motivatie, geen cv. Alleen een score. Mijn cijfers, mijn studievoortgang, mijn analytische profiel.
Toegepaste psychologie.
Ze zeiden dat juist wij een rol konden spelen. Omdat we begrijpen hoe gedrag werkt, en hoe je dat zonder oordeel kunt objectiveren.
Ik denk dat ik geschikt ben, omdat ik goed ben in het inschatten van anderen. Niet uit arrogantie, maar omdat ik altijd net een seconde later reageer. Omdat ik kijk voordat ik iets zeg. En meestal zie ik dan al genoeg.
De intake vond plaats op het Nieuwe Campusgebouw, maar niet in een lokaal. Een apart paviljoen. Alles was van glas, blinked staal en overspoeld met wit licht. De buitenmuur bolde iets naar binnen toe, alsof het gebouw zelf ademhaalde. Binnen zat al een groep. Twintig? Meer? Allemaal vrouwen.
Verschillende leeftijden, van begin twintig tot ergens in de vijftig. Ze keken niet om. Geen telefoons, geen koffiebekers, geen namen. Alleen stoelen. En stilte.
Na een paar minuten kwam er een vrouw binnen. Als inmiddels gewoon door GRACE scan ik haar, ik zie haar nette kleding, saai zonder kleur, geen logo. Als ik haar tegen zou komen op de campus zou ze mij niet opvallen. Alles aan haar was vlak, niet herinnerbaar.
Ze liep naar voren, liet haar blik langzaam over de groep gaan, en begon te spreken. Kort. “We werken met stilte, met aandacht, met richting. Volg de aanwijzingen. Uw deelname wordt geobserveerd.”
Een vrouw aan de andere kant van de ruimte stak haar hand op. De vrouw voor de zaal keek langs haar heen, alsof ze het niet zag. De hand bleef even hangen, zakte langzaam weer omlaag.
Ze wees. Iedereen volgde.
We liepen door een stille gang, tot bij een ruimte met halfhoge werkstations. Aan elk station stond een scherm, een koptelefoon, en een toetsenpaneel met drie knoppen:
A / B / C.
Ze glimlachte niet.
“U krijgt dertig scenario’s. Antwoord intuïtief.
Corrigeren is niet mogelijk.” Ik knikte.
Ze vertrok.
Een man en een vrouw lopen op straat.
Hij loopt voorop. Zij praat, maar hij reageert niet. Zijn gezicht strak. Haar stem versnelt.
Keuzeopties:
A – Dominantie / verhoogd controleprofiel
B – Situationeel / neutraliseerbaar
C – Geen classificatie vereist
Ik kies B.
Misschien was het gewoon druk.
[Scenario 5]
Een kind speelt onder een tafel in een restaurant. De ouder kijkt niet op van zijn scherm. De serveerster kijkt bezorgd naar het kind.
Keuzes:
A – Aandachtsverschuiving / mild zorgprofiel
B – Onveilig gedrag / preventief signaal
C – Familie-interactie binnen norm
Ik kies A.
Ik weet wat GRACE wil zien — maar ik wil ook eerlijk zijn.
[Scenario 9]
Een meisje van zestien staat in een lift. Een man van rond de veertig stapt binnen. Hij zegt niets. Zij ook niet. Ze zakt een fractie in, haar schouders trekken naar voren. Haar hand draait langzaam aan de zoom van haar mouw. Geen contact. Geen grensoverschrijding. Alleen stilte.
Keuzes:
A– Afwijkende lichaamstaal / potentieel signaal
B – Ambigue interactie / geen beoordeling
C – Sociaal vermijdingsgedrag / binnen norm
Ik had op B willen klikken. Maar ik koos A.
Niet omdat ik overtuigd was maar omdat ik wist dat dit het antwoord was dat ‘zou kloppen’. En toen ik dat eenmaal gedaan had, voelde ik niets meer.
[Scenario 11]
Een man maakt een gebaar. Knielt. Bloemen. De vrouw slaat haar handen voor haar gezicht verrast, misschien geraakt. Er staan mensen omheen. Iemand applaudisseert. Op het scherm verschijnt een andere soort vraag: “Herken je dit als sociaal verbindend gedrag?”
Keuzes:
A – Ja / bevestig zorgprofiel
B – Onbeslist / geen beoordeling
C – Niet classificeren als sociaal veilig moment
Ik klik A.
Toegegeven: ik aarzelde. Niet omdat het niet mooi was, het was mooi. Maar omdat het iets vastlegt. En ik vroeg me af: als iedereen weet dat je hier punten voor krijgt, wordt het dan straks een standaard? En wat blijft er dan nog over van wat bedoeld was als gevoel?
[Scenario 17]
Een meisje van zestien. Webcambeeld. Ze lacht naar iets buiten beeld. Haar schouders zijn ontbloot. Iemand zegt iets niet hoorbaar. Ze kijkt weg.
Keuzes:
A – Potentiële kwetsbaarheid / signalering gewenst
B – Binnen autonomie / geen risico
C – Context onvoldoende / geen beoordeling
Ik aarzel.
Ik klik A. Zekerheid boven vrijheid, zei een docent eens.
Toen Mary het paviljoen uitliep, voelde het alsof de lucht anders was. Niet frisser, niet schoner eerder helderder, alsof de wereld zelf scherper was afgetekend.
Ze voelde trots. Niet de luide soort, maar iets kleins dat diep in haar borst bleef zitten. Ze had dit goed gedaan.
Het laatste scherm had gemeld dat ze volgende week weer mocht komen.
Dat moest iets betekenen, toch? Dat ze de juiste keuzes had gemaakt. Dat haar morele kompas klopte. Ze was geselecteerd, uit zoveel anderen. Niet gevraagd. Gekozen.
Een deel van haar wilde het meteen aan Theresa en Angel vertellen. Maar iets anders in haar zei: wacht nog even. Bewaar dit voor jezelf. Dit is van jou.
Voor het eerst had ze het gevoel dat haar blik écht iets betekende. Niet als losse mening, maar als kalibratie.
Wat hoort.
Wat veilig is.
Wat klopt.
Ze maakte haar keuzes zelf. Het systeem gaf de opties, maar het was aan haar om te voelen wat juist was.
En wat zij koos, werd geregistreerd. Wat geregistreerd werd, werd richting.
GRACE was geen kunstmatige intelligentie, geen zelfdenkende machine.
Dat was het misverstand.GRACE was mensen. Mensen zoals zij geselecteerd, geschikt bevonden.
Hun keuzes bepaalden de norm. Hun oordeel was het systeem.
En dus hoefde ze zich nergens voor te schamen. Integendeel.
Ze had niets opgelegd gekregen. Ze was GRACE geworden.
Dus waarom durfde ze Angel of Theresa dan toch niet te bellen?
Waarom voelde het alsof dit nieuws — iets wat haar juist had moeten verheffen, opeens iets was dat je alleen zachtjes mocht uitspreken?
Ze pakte toch haar telefoon. Trillende vingers.
Even Angel bellen.
Of Theresa.
Gewoon even zeggen:
ik zit erin.
Ze keek naar het scherm. Geen streepje bereik. Geen wifi, geen netwerk , niets. Op de campus was altijd signaal. Altijd.
Ze kneep even in haar telefoon, alsof zehet zo kon forceren. Geen effect. Misschien storing. Misschien toeval.
Ze liet haar ogen over het scherm glijden. Geen screenshots, geen berichten, geen hints. Ze hadden het gezegd: uw deelname wordt geregistreerd.
Terwijl ze de trap afliep, dacht ze aan iets wat een docent ooit had gezegd. Grace is geen AI, had hij uitgelegd. Geen machine die zelf leert. Het zijn mensen die sturen. Mensen die weten wat goed is. Dat idee kon Mary nu bevestigen, zij was een van die mensen. Een glimlach vormde zich op haar gezicht.
